Kindcentrum Manjefiek
Kindcentrum Manjefiek is een basisschool in de ‘aandachtswijk‘ Malberg in Maastricht, die in 2015 begon met het dynamischer en gezonder maken van
de schooldagen, en vervolgens doorpakte met De Gezonde Basisschool van de Toekomst.
Kindcentrum Manjefiek wil zijn leerlingen graag op jonge leeftijd een gezonde en actieve leefstijl aanleren. Daarom heeft het zich aangesloten bij het programma Gezond Kindcentrum in Beweging, waarin verschillende partners samenwerken: de Gezonde School, JOGG, GGD, MIK/PIW en Maastricht Sport. Aanvullend is Manjefiek aan de slag gegaan met De Gezonde Basisschool van de Toekomst. Ook werkt de school met Ontwikkelingsgericht onderwijs en met het sociaal vaardigheidsprogramma Vreedzame school en Vreedzame wijk. Deze verschillende thema‘s en programma‘s versterken elkaar en maken van ‘leefstijl‘ een prominente bouwsteen in de visie van de school.
Over Gezond Kindcentrum in Beweging
Gezond Kindcentrum in Beweging is een vraaggestuurd, modulair opgebouwd programma dat systematisch en doelgericht werkt aan een gezond en sportief klimaat op school. Het programma is ontwikkeld door het lectoraat Move to be van Fontys Sporthogeschool in Eindhoven, in samenwerking met Maastricht Sport en maakt gebruik van elementen van De Gezonde Basisschool van de Toekomst. Kindcentrum Manjefiek is kartrekker en krijgt ondersteuning van de vakleerkracht LO+ (beweegconsulent) in het opstellen, uitvoeren en evalueren van de doelstellingen binnen het actieplan.
Voeding
Op Kindcentrum Manjefiek heeft elk kind een bidon, om water uit te drinken. Elke dag om 10 uur verzorgt de school een gezond snackmoment, met fruit en/of groente. Tussen de middag verzorgt de school een gezonde lunch, die wordt samengesteld door de GGD en verzorgd door een team van vrijwilligers. Sinds 2023 wordt deze lunch, met dank aan een sponsor, gratis aangeboden. Kinderen hebben een actieve rol bij het verzorgen van de lunch. Kindcentrum Manjefiek beschikt over een goed ingerichte keuken met optimale faciliteiten. Er is voldoende ruimte om samen met de kinderen de lunch voor te bereiden. De leerkracht begeleidt de lunch in de klas. Doordat ook ouders worden betrokken, worden zij mede-eigenaar van het project en doen ze kennis en inspiratie op over gezond eten.
Traktaties
Verjaardagen gaan net een beetje anders bij Kindcentrum Manjefiek. Kinderen trakteren niet, maar worden in de klas in het zonnetje gezet en mogen een cadeautje kiezen uit de ‘Manjefiek-omaat‘. Voor speciale vieringen en feestdagen maakt de school een uitzondering. Dan wordt er op iets lekkers getrakteerd.
Bewegen
Kindcentrum Manjefiek stimuleert kinderen op verschillende momenten van de dag om te bewegen. Zowel tijdens de schooldag, als erna. Het zorgt ervoor dat een gezonde, actieve leefstijl de norm wordt voor alle kinderen op school.
Bewegingsonderwijs
De leerlingen van Kindcentrum Manjefiek hebben drie keer per week gymles, waarbij ze 30 minuten effectief bewegen. Deze lessen worden verzorgd door een vakleerkracht LO+/beweegconsulent, die aan de hand van een vakwerkplan en een jaarplanning aan de kerndoelen binnen het curriculum werkt. Een vierdejaars ALO- student biedt ondersteuning bij de lessen.
Buitenspelen
Tijdens de schooldag spelen de leerlingen van Kindcentrum Manjefiek veel buiten, wel drie tot vijf uur per week. Dat gebeurt volgens een vast rooster. Er zijn maximaal 90 kinderen tegelijk op het schoolplein. Behalve een plein is er een park en een Tiny Forest om in te spelen. Dat kinderen leren om autonoom gebruik te maken van de beweegomgeving, is belangrijk voor hun sociaal-emotionele- en motorische ontwikkeling. Het schoolplein moet daarom uitnodigend en beweegvriendelijk zijn. Bij Kindcentrum Manjefiek heeft de beweegconsulent hierin een belangrijke stem en een coördinerende rol, waarbij hij/zij wordt ondersteund door ALO en CIOS-studenten.
Dynamische schooldag
De uitgangspunten van de dynamische schooldag zijn sterk in de cultuur van Kindcentrum Manjefiek verankerd. Leerkrachten maken veel gebruik van actieve lesmethodes en zogenaamde energizers, zowel binnen als buiten, zodat er veel afwisseling is in de schooldag. Methodes die hiervoor gebruikt worden zijn Sprongen Vooruit en Samson. Zowel de klassen als de gangen en het schoolplein zijn hierop ingericht. Tijdens de tussenschoolse opvang en de schoolpauzes worden sportieve activiteiten gestimuleerd.
Naschools bewegen
Een naschools programma volgens de uitgangspunten van de Rijke Schooldag zorgt ervoor dat het bewegen ook na schooltijd doorgaat. Dat betekent dat er ook in de vakantieperiodes beweegaanbod is. Kindcentrum Manjefiek neemt ook deel aan de Maastrichtse kampioenschappen basketbal, voetbal en trefbal.
Extra hulp bij motorische ontwikkeling
Van elk kind op Kindcentrum Manjefiek wordt de motorische ontwikkeling gemeten middels een MQ-scan. Voor kinderen die een extra zetje kunnen gebruiken, zijn er hulpmiddelen (en financiële middelen) beschikbaar. Zoals: Motorische Remedial Teaching, bezoek aan de interne kinderfysiotherapeut, deelname aan COACH- sport, het programma Keigezond voor kinderen met overgewicht, deelname aan Playing For succes waarbij via sport gewerkt wordt aan de sociaalemotionele ontwikkeling in samenwerking met Traject en Mosalira, aanvraag Jeugdsportfonds, doorverwijzing naar verenigingen (programma Meedoen). Kindcentrum Manjefiek gaat altijd eerst met ouders, intern begeleiders en groepsleerkrachten in gesprek, om samen de stappen naar verbetering te bespreken.
Cultuur en talentontwikkeling
Tijdens de tussenschoolse opvang kunnen kinderen sporten en spelen, maar er worden ook culturele activiteiten aangeboden. Zoals dansen, koken en muziek maken. Een Rijke Schooldag ziet er bij Kindcentrum Manjefiek bijvoorbeeld zo uit:
- Maandag:
- Jazz Maastricht – Dans en muziek – 15:15 tot 16:15 – Bovenbouw 6-7-8 - Dinsdag:
- Sporten na school – extra gymles – 15:15 tot 16:15 – Midden-/Bovenbouw 3 t/m 8
- Jazz Maastricht – Dans en muziek – 15:15 tot 16:15 – Middenbouw 3-4-5 - Woensdag:
- Jazz Maastricht – Dans en muziek – 15:15 tot 16:15 – Onderbouw 1-2
- Breakdance – Dansen – 15:15 tot 16:15 – Bovenbouw 6-7-8 - Donderdag:
- Atletiek – 15:15 tot 16:15 – Middenbouw 3-4-5
- Breakdance – Dansen – 15:15 tot 16:15 – Bovenbouw 6-7-8 - Vrijdag:
- Breakdance – Dansen – 15:15 tot 16:15 – Creatief
Draagvlak
Betrokken leerkrachten
Het draagvlak onder leerkrachten, om te werken aan een gezonde leefstijl bij kinderen, is bij Kindcentrum Manjefiek bijzonder hoog. Ze zijn zich bewust van hun voorbeeldfunctie. Het team sport regelmatig samen en neemt als Team Manjefiek deel aan sportevenementen.
Betrokken (groot)ouders en wijkpartners
Om ouders te betrekken, organiseert Kindcentrum Manjefiek regelmatig ontmoetingsmomenten met ouders. Van oudergesprekken en voorlichtingsbijeenkomsten tot ouder-en-kindlessen, inloopmomenten en sportlessen voor ouders. Ook kunnen ouders zich opgeven als vrijwilliger. Kindcentrum Manjefiek informeert ouders actief over sportclubs in de buurt, en de mogelijkheden tot financiële ondersteuning en/of hulp bij het behalen van een zwemdiploma.
Organisatie op school
Schoolgebouw
Kindcentrum Manjefiek beschikt over één inpandige gymzaal voor de lessen bewegingsonderwijs aan groep 3 t/m 8. Er zijn twee speellokalen voor de groepen 1 en 2: één lokaal met materialen als matten en blokken, en een lokaal zonder, geschikt voor lessen als dans en drama. Ook is er een aula. Op de gang zijn plekken ingericht waar kinderen stil kunnen werken, een spel kunnen doen of waar ze activiteiten bewegend kunnen uitvoeren.
Buitenruimte
In het schooljaar 2022/2023 heeft Kindcentrum Manjefiek de schoolomgeving aangepakt. Het ruime schoolplein is vergroend en de speelmogelijkheden zijn uitgebreid. Aangrenzend aan het schoolplein ligt een basketbal- en voetbalveld, met daarnaast twee ‘buitenlokalen‘ en twee Tiny Forests. Het natuurlijke speelgebied De Groene Wig, dat naast de school ligt, is omgetoverd tot een uitdagend speelgebied, waar de kinderen van de school bijna dagelijks naartoe gaan om te spelen en te leren van de natuur. Zij mochten met de landschapsarchitecte meedenken over de inrichting van het gebied. In het Tiny Forest zijn meer dan 100 verschillende soorten groen te vinden. Ook is er een heuse buitenklas.
Op 2 juni verscheen er ook een interview met directeur Kim Duykaerts-van Duurling.
Lees het interview hier: Manjefiek werkt elke dag aan kansrijk en gezond onderwijs
Gezond lunchen én meer bewegen op school, en daardoor ook beter worden in rekenen? Klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Toch is dat wat een vierjarige studie naar de Gezonde Basisschool van de Toekomst laat zien. Kinderen op scholen met een gezonde lunch en extra beweging gingen sterker vooruit in rekenen dan kinderen op reguliere basisscholen.
Het begon met een droom. Een school waar kinderen veilig zijn, gezond eten, genoeg bewegen en gelijke kansen krijgen. “Die droom ontstond zo’n 12 jaar geleden bij Basisschool Manjefiek in Maastricht”, vertelt directeur Kim Duykaerts-van Duurling. Later kreeg die droom een naam: Gezonde Basisschool van de Toekomst.
Elk kind zou dezelfde kansen moeten krijgen om gezond op te kunnen groeien.
Honger onder kinderen tegengaan, vrouwen emanciperen, de volksgezondheid verbeteren – schoolmaaltijden hebben allerlei voordelen. Toch moeten veel Nederlandse scholieren het doen met een broodje dat haastig weggewerkt moet worden.
Lees meerHoe maak je van een succesvolle pilot structureel gemeentebeleid? In Venlo lukte dat met De Gezonde Basisschool van de Toekomst. Dankzij een sterke maatschappelijke businesscase en het verbindende werk van JOGG-regisseur Claudia Smeets investeert de gemeente nu structureel in gelijke gezondheidskansen voor ieder kind.
De gemeente Venlo heeft in 2025 door een onderzoeksbureau een rapport laten opstellen waarin is uitgerekend wat investeren in De Gezonde Basisschool van de Toekomst oplevert.
Lees meerEenVandaag besteedt uitgebreid aandacht aan voedselonderwijs. Vaak weten kinderen niet wat gezond voedsel is, waar het vandaan komt en hoe lekker het kan zijn.
Lees meerHet NRC ging onlangs op bezoek bij KC Manjefiek in Maastricht, één van de scholen die aan de slag is met De Gezonde Basisschool van de Toekomst.
Lees meerSchoolkinderen presteren vooral bij het rekenen beter als ze op school gezond lunchen en gevarieerd bewegen. Dat blijkt uit onderzoek naar De Gezonde Basisschool van de Toekomst.
Lees meerKinderen op basisscholen sporten steeds minder door een tekort aan gymzalen en een vol lesrooster. Een derde van de scholen voldoet niet aan de wettelijke norm van 90 minuten bewegingsonderwijs per week. "Een zorgwekkende trend."
Lees meer
Geïnteresseerd?
Neem contact op
Wil je weten hoe jouw school aan de slag kan met De Gezonde Basisschool van de Toekomst? Of heb je een andere vraag? Neem contact met ons op. We vertellen je graag meer over de mogelijkheden.